Thịt lợn gác bếp Sơn La

Sơn La không chỉ khiến người ta đắm say bởi thắng cảnh, con người mà còn bởi những món Đặc sản Tây Bắc. Một trong những món nổi bật nhất chính là Thịt Lợn Gác Bếp Sơn La. Món ăn này trông như nào? Ăn ra sao? Có thể mua lúc nào? Hãy cùng Đông Dương Foods tìm hiểu nhé!

Sản phẩm tại shop

Thịt lợn gác bếp là món như nào?

Đến những nhà dân Tây Bắc, chắc chắn bạn sẽ bắt gặp những xâu thịt thơm lừng treo bên trên bếp củi, được gọi chung là thịt gác bếp hay thịt hun khói. Món ăn này từ lâu đã trở thành món đặc sản của cả vùng Tây Bắc nói chung và Sơn La nói riêng.

thịt gác bếp tây bắc đông dương foods
Các loại thịt gác bếp Tây Bắc

Thịt gác bếp Tây Bắc nói chung chứ không riêng gì Sơn La được sơ chế không quá cầu kỳ, nhưng nhân tố quan trọng nhất chính là những gia vị ướp thịt và quá  trình hun khói. Thịt được hun khói chủ yếu là thịt của những loài gia súc được bà con nơi đây nuôi trên những sườn núi, sườn đồi như: trâu, bò hay heo. Sau khi ngả thịt, họ thái thịt thành những miếng to, dày cỡ bàn tay rồi ướp những gia vị Tây Bắc đặc trưng khoảng 1 tiếng. Sau đó thịt được đưa lên giàn, ở dưới đốt củi, than và bã mía để hun chín thịt. Chính việc đốt khói này và những gia vị đặc biệt chốn vùng cao đã tạo nên một mùi hương đặc trưng mà chẳng cần bất kỳ thứ chất tạo màu, tạo vị nào cả.

 

Đặc sản thịt lợn hun khói Sơn La

thịt lợn gác bếp tây bắc
Thịt lợn gác bếp

Thịt lợn gác bếp hay thịt lợn hun khói qua thời gian lâu đời hình thành và phát triển cùng với những món ẩm thực khô khác đã trở thành món ăn không thể thiếu của đồng bào Sơn La, đặc biệt là vào những dịp lễ tết. Tại Sơn La, nổi tiếng nhất là lợn hun khói của người Pu Nả. Đến Sơn La trong những ngày tết đến xuân về, hình ảnh những dây thịt lợn được treo trên gác bếp bên cạnh những miếng thịt trâu, những khúc lạp xưởng không còn là hình ảnh gì đó xa lạ với người từ phương xa tới.

thịt gác bếp tây bắc
Giàn hun thịt gác bếp

Nguyên liệu chính để làm món thịt lợn hun khói là thịt heo vai, mông, ba chỉ… và được ướp với một số loại gia vị như muối, tỏi, ớt, gừng, sả… đặc biệt là hạt Mắc Khén. Sau khi mổ lợn, người ta sẽ rửa sạch sẽ rồi thái thịt thành những miếng to bản để đem đi ướp. Theo kinh nghiệm đồng bào Pu Nả, thịt lợn không được dính vào nước lã và phải ướp gia vị ngay khi thịt còn mới. Sau khi đợi gia vị ngấm vào thịt, đồng bào nơi đây sẽ xâu thịt bằng những sợi lạt mây và treo trên giàn bếp. Hơi nóng của lửa và khói sẽ làm cho miếng thịt săn lại, mỡ chảy ra và hương khói cũng dần dần thấm sâu vào từng thớ thịt. Thành phẩm là những miếng thịt khô, săn chắc, có màu nâu đen. Riêng phần thịt ba chỉ gác bếp thì có màu vàng cánh gián, trông giống như những miếng thịt kho tàu vậy. 

 

Cách ăn thịt lợn gác bếp

thịt ba chỉ gác bếp
Thịt ba chỉ gác bếp xào rau cải

Tùy phần thịt lợn được hun khói mà sẽ có cách ăn riêng. Thịt lợn phần nạc trông hao hao thịt trâu gác bếp, cách ăn cũng tương tự (ăn trực tiếp, chấm cùng tương ớt hoặc chẳm chéo). Còn thịt lợn phần ba chỉ thì khá nhiều mỡ, không ăn trực tiếp được mà phải thái miếng mỏng, đem nấu măng, xào với rau cải hoặc xào tỏi không thôi, ăn với cơm trắng hoặc xôi trắng.

 

Mùa làm thịt lợn hun khói Tây Bắc

Một miếng thịt gác bếp chuẩn của Sơn La phải được làm từ đúng loại thịt, đúng gia vị và quan trọng là phải đúng mùa. Thịt lợn gác bếp thường được bà con dân tộc dùng để thiết đãi khách quý hay những dịp lễ đặc biệt của dân tộc.

thịt ba chỉ gác bếp

Thịt lợn hun khói Sơn La "hiếm" bởi lẽ đây là món ăn không phải mùa nào cũng làm được mà phải làm đúng mùa. Đây như một câu truyền miệng dân gian về làm món ăn Tây Bắc này, nếu không đúng mùa thì lợn gác bếp dễ dàng bị hỏng ngay. Theo bà con ở Sơn La, để có miếng thịt ngon nhất thì nên làm vào mùa đông bởi lẽ mùa đông nơi đây rất lạnh, cả vùng Sơn La như một chiếc "tủ lạnh khổng lồ" giúp hạn chế sự xâm nhập và phát triển của vi khuẩn bên ngoài vào miếng thịt. Bởi vậy mà người Pu Nả thường làm thịt hun khói khi mổ lợn Tết.

Vậy nhưng với cuộc sống ngày nay khấm khá hơn, nhiều hộ dân đã có tủ lạnh. Nhiều nhà còn làm để bán nữa. Người miền xuôi thì thích ăn món quà quý này trong những lần tụ họp gia đình, họ hàng hay bạn bè ngồi nhâm nhi, lai rai với nhau. Thế nên người dân Sơn La có thể làm thịt lợn gác bếp quanh năm suốt tháng chứ không phải chỉ riêng dịp tết nữa.

Đánh giá của khách hàng

Điểm đánh giá

12345

Sản phẩm tại shop

Bán chạy
THỊT TRÂU GÁC BẾP
7% GIẢM

THỊT TRÂU GÁC BẾP

425,000đ 399,000đ /500g
Bán chạy
THỊT BA CHỈ HUN KHÓI TÂY BẮC
-7% GIẢM

THỊT BA CHỈ HUN KHÓI TÂY BẮC

255,000đ 275,000đ /500g
LẠP XƯỞNG GÁC BẾP
12% GIẢM

LẠP XƯỞNG GÁC BẾP

225,000đ 200,000đ /500g